ข้ามไปยังเนื้อหา

Seeding ถูกกฎหมายไหม? กฎโฆษณา สคบ. อย. และกติกาแพลตฟอร์มที่แบรนด์ไทยต้องรู้

สรุปข้อกฎหมายและกติกาที่เกี่ยวกับการทำ seeding และจ้างรีวิวในไทย: การเปิดเผยการสปอนเซอร์ตามแนวทาง สคบ., ข้อห้ามโฆษณาเครื่องสำอาง อาหารเสริม และเครื่องมือแพทย์ของ อย., นโยบาย Facebook/TikTok และวิธีทำให้ปลอดภัย

โดยทีม WeCan Media (อัปเดต )4 นาทีในการอ่าน

  • กฎหมาย
  • สคบ.
  • อย.
Seeding ถูกกฎหมายไหม? กฎโฆษณา สคบ. อย. และกติกาแพลตฟอร์มที่แบรนด์ไทยต้องรู้
ในบทความนี้
  1. 1. การเปิดเผยว่าเป็นการสปอนเซอร์ (สคบ.)
  2. 2. ข้อห้ามโฆษณาเฉพาะสินค้า (อย.)
  3. 3. กติกาแพลตฟอร์ม
  4. 4. ความแตกต่างระหว่าง seeding ที่ปลอดภัยกับที่เสี่ยง
  5. 5. ขั้นตอนที่เราใช้เพื่อให้แคมเปญปลอดภัย

คำถามที่ลูกค้าถามบ่อยที่สุดก่อนเริ่มแคมเปญคือ “ทำแบบนี้ผิดไหม” คำตอบสั้น ๆ: การจ้างคนจริงรีวิวสินค้าที่เขาใช้จริงไม่ผิดกฎหมาย แต่มีสามเรื่องที่ทำให้ผิดได้ คือการหลอกลวงผู้บริโภค การอวดอ้างสรรพคุณที่กฎหมายห้าม และการละเมิดกติกาแพลตฟอร์ม บทความนี้สรุปสิ่งที่ต้องรู้ (ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมาย โปรดปรึกษาทนายของแบรนด์สำหรับกรณีเฉพาะ)

1. การเปิดเผยว่าเป็นการสปอนเซอร์ (สคบ.)

พ.ร.บ.คุ้มครองผู้บริโภคห้ามข้อความโฆษณาที่ไม่เป็นธรรมหรือก่อให้เกิดความเข้าใจผิดในสาระสำคัญ และสำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองผู้บริโภค (สคบ.) มีแนวทางว่าผู้มีอิทธิพลที่ได้รับค่าตอบแทนหรือสินค้าควรแสดงให้ผู้บริโภคทราบว่าเป็นการโฆษณาหรือได้รับการสนับสนุน

ในทางปฏิบัติสำหรับ seeding:

  • KOC ที่ได้รับสินค้าฟรีหรือค่าตอบแทน ควรระบุในรูปแบบที่กลุ่มนั้นยอมรับ เช่น “ได้ตัวทดลองมาใช้” หรือแฮชแท็ก #รีวิว #ได้รับสินค้าจากแบรนด์
  • ห้ามอ้างว่า “ซื้อมาเอง” ถ้าไม่จริง นั่นคือการทำให้เข้าใจผิดในสาระสำคัญ
  • ความเห็นต้องเป็นของ KOC จริง แบรนด์ให้ข้อมูลสินค้าได้ แต่ไม่ควรเขียนรีวิวให้แล้วให้ก็อป

ข้อดีที่มักถูกมองข้าม: โพสต์ที่เปิดเผยอย่างเป็นธรรมชาติไม่ได้ engagement ต่ำกว่า สมาชิกกลุ่มไทยคุ้นกับการได้ตัวทดลอง สิ่งที่พวกเขาไม่ชอบคือถูกหลอก

2. ข้อห้ามโฆษณาเฉพาะสินค้า (อย.)

นี่คือจุดที่เสี่ยงที่สุดและมีค่าปรับจริง เพราะการจ้างรีวิวถือเป็นการโฆษณาของแบรนด์ แบรนด์รับผิดชอบข้อความที่ KOC โพสต์

เครื่องสำอาง (พ.ร.บ.เครื่องสำอาง)

ห้ามโฆษณาสรรพคุณเกินความเป็นเครื่องสำอาง เช่น “รักษาสิว” “ลบรอยแผลเป็น” “ผิวขาวถาวร” “ฟื้นฟูเซลล์” ใช้ได้: “ผิวดูกระจ่างใสขึ้น” “ช่วยให้ผิวชุ่มชื้น” “ลดเลือนริ้วรอยที่เกิดจากความแห้ง” และห้ามอ้างว่า อย. รับรองคุณภาพ (เลขจดแจ้งไม่ใช่การรับรอง)

อาหารเสริม (พ.ร.บ.อาหาร)

ต้องได้รับอนุญาตโฆษณา (ฆอ.) ก่อน และห้ามอ้างสรรพคุณรักษาโรค ลดน้ำหนัก เสริมสมรรถภาพ หรือใช้ภาพ Before-After ที่สื่อถึงการรักษา รีวิวจาก KOC ที่พูดว่า “กินแล้วหายปวดเข่า” คือการโฆษณาที่ผิด

ยาและเครื่องมือแพทย์

ยาห้ามโฆษณาต่อประชาชนในหลายกรณี และเครื่องมือแพทย์ต้องขออนุญาตโฆษณา สินค้ากลุ่มนี้ไม่ควรทำ seeding แบบรีวิวสรรพคุณ

เครื่องดื่มแอลกอฮอล์

ห้ามโฆษณาที่อวดอ้างสรรพคุณหรือชักจูงให้ดื่มโดยตรง รีวิวและภาพสินค้าที่ชักชวนให้ดื่มเสี่ยงผิดกฎหมาย

3. กติกาแพลตฟอร์ม

Facebook (Meta): ห้ามบัญชีปลอม การแสดงตนเป็นผู้อื่น และ “พฤติกรรมไม่จริงใจที่ประสานกัน” (coordinated inauthentic behavior) ซึ่งหมายถึงเครือข่ายบัญชีปลอมที่ทำให้ดูเหมือนคนจำนวนมากเห็นด้วย การใช้บัญชีจริงของคนจริงที่พูดความเห็นตัวเองอยู่คนละฝั่งกับสิ่งนี้ และ Meta มีเครื่องมือ Branded Content สำหรับการเปิดเผยเนื้อหาที่มีผู้สนับสนุน

TikTok: ครีเอเตอร์ต้องเปิดสวิตช์ “เนื้อหาเชิงพาณิชย์” และติดป้าย Paid partnership เมื่อได้รับค่าตอบแทน TikTok ห้ามการซื้อ engagement ปลอมและลงโทษด้วยการลดการมองเห็น

กลุ่ม Facebook แต่ละกลุ่ม: มีกติกาของตัวเอง เช่น ห้ามลิงก์ขาย ต้องติดแท็กรีวิว ห้ามสินค้าบางหมวด ละเมิดแล้วโพสต์ถูกลบและบัญชีถูกแบนจากกลุ่ม

4. ความแตกต่างระหว่าง seeding ที่ปลอดภัยกับที่เสี่ยง

ปลอดภัยเสี่ยง
บัญชีจริง มีประวัติ ได้ใช้สินค้าจริงบัญชีปลอม บอท ฟาร์มบัญชี
ความเห็นของ KOC เอง จากบรีฟข้อมูลสินค้าสคริปต์เดียวกันก็อปหลายบัญชี
เปิดเผยว่าได้สินค้ามาทดลองอ้างว่าซื้อเองทั้งที่ไม่จริง
ข้อความสรรพคุณตามที่กฎหมายอนุญาต“รักษา” “หายขาด” “ลด 5 กิโลใน 7 วัน”
โวลุ่มสมเหตุสมผล กระจายเวลาและกลุ่มโพสต์ถล่ม 50 โพสต์ในวันเดียวในกลุ่มเดียว
ไม่โจมตีคู่แข่งด้วยข้อมูลเท็จรีวิวเชิงลบปลอมใส่คู่แข่ง (ผิดกฎหมายหมิ่นประมาทและแข่งขันไม่เป็นธรรม)

5. ขั้นตอนที่เราใช้เพื่อให้แคมเปญปลอดภัย

  1. ตรวจ key message ทุกข้อกับข้อห้ามโฆษณาของหมวดสินค้าก่อนบรีฟ และขอเอกสารอนุญาตโฆษณาจากแบรนด์เมื่อกฎหมายกำหนด
  2. บรีฟ KOC ด้วย “คำที่ใช้ได้ / คำที่ห้ามใช้” เป็นรายการชัดเจน
  3. ตรวจข้อความทุกโพสต์ก่อนขึ้นสำหรับสินค้าสุขภาพ
  4. ใช้บัญชีจริงที่ KOC เป็นเจ้าของเท่านั้น ไม่ซื้อบัญชี
  5. เก็บหลักฐานทุกโพสต์ (ลิงก์ ภาพแคป วันเวลา) ในแดชบอร์ด เพื่อให้แบรนด์ตรวจสอบได้ทุกข้อความที่เผยแพร่ในนามแคมเปญ

อ่านเพิ่ม: Seeding Marketing คืออะไร และวิธีวัดผล seeding

คำถามที่พบบ่อย

ไม่เจอคำตอบที่ต้องการ? ถามเราทาง LINE ได้เลย ตอบภายใน 1 วันทำการ

ถามทาง LINE

ถ้า KOC โพสต์ข้อความเกินจริงเอง แบรนด์ผิดไหม

มีความเสี่ยง เพราะการจ้างรีวิวถือเป็นการโฆษณาของแบรนด์ นี่คือเหตุผลที่ต้องบรีฟรายการคำต้องห้ามและตรวจข้อความก่อนขึ้นสำหรับสินค้าที่มีกฎเฉพาะ

ต้องใส่คำว่า “โฆษณา” ในทุกโพสต์ seeding ไหม

แนวทางคือต้องให้ผู้บริโภครู้ว่ามีการสนับสนุน รูปแบบปรับได้ตามบริบท เช่น ระบุว่าได้ตัวทดลองมา หรือใช้แฮชแท็ก ควรปรึกษาที่ปรึกษากฎหมายของแบรนด์สำหรับถ้อยคำที่เหมาะกับหมวดสินค้าของคุณ

รีวิวเชิงลบคู่แข่งทำได้ไหม

ไม่ควร การใส่ร้ายด้วยข้อมูลเท็จเข้าข่ายหมิ่นประมาทและการแข่งขันที่ไม่เป็นธรรม โพสต์ Review & Comparison ของเราจึงเล่าเหตุผลที่เปลี่ยนมาใช้โดยไม่ตำหนิยี่ห้ออื่น

พร้อมเริ่มแคมเปญ seeding แล้วหรือยัง

บอกเราเกี่ยวกับสินค้าและจำนวนที่ต้องการ รับแผนและใบเสนอราคาภายใน 1 วันทำการ หรือเปิดบัญชีแล้วดูราคาและสั่งงานได้เอง

ทัก LINE ขอแผน + ราคา

ตอบภายใน 1 วันทำการ ไม่มีค่าใช้จ่าย ไม่มีข้อผูกมัด